Prostat Nedir?

Prostat, erkek üreme sisteminin bir parçası olan ceviz büyüklüğünde, bez yapısında bir organdır.
Mesanenin (idrar torbası) hemen altında, rektumun önünde yer alır ve üretra kanalını çevreler.

🔬 Prostatın Anatomisi

Prostat yaklaşık 20 gram ağırlığında ve 3–4 cm çapındadır.
Dıştan fibröz bir kapsülle çevrilidir ve histolojik olarak 4 ana bölgeye ayrılır:

  1. Periferik Zon:
    • Prostatın %70’ini oluşturur.
    • Prostat kanserlerinin %70–80’i bu bölgeden kaynaklanır.
  2. Santral Zon:
    • Meninin taşındığı ejakülatör kanalları çevreler.
    • Kanser burada nadir görülür.
  3. Geçiş (Transisyonel) Zon:
    • Üretranın prostat içindeki kısmını sarar.
    • Benign Prostat Hiperplazisi (BPH) genellikle bu bölgede gelişir.
  4. Anterior Fibromüsküler Stroma:
    • Kas dokusundan oluşur, salgı yapmaz.
    • Prostatın ön kısmında yer alır.

⚙️ Prostatın Fizyolojisi ve Görevleri

Prostat, hem bez hem kas dokusundan oluşur.
Başlıca görevleri şunlardır:

  • Semen sıvısını üretmek:
    Ejakülatın yaklaşık %25–30’unu oluşturur.
    Bu sıvı, spermleri besleyen ve koruyan çeşitli enzimler, sitrat, çinko ve prostaglandinler içerir.
  • PSA (Prostat Spesifik Antijen) salgısı:
    PSA, meninin akışkanlığını sağlar.
    Kandaki düzeyi, prostat sağlığı hakkında bilgi verir.
  • Kasılma fonksiyonu:
    Ejakülasyon sırasında prostat kasları kasılarak semeni dışarı iter.

🩺 Prostatla İlgili Sık Görülen Hastalıklar

Hastalık Tanım Belirtiler
Benign Prostat Hiperplazisi (BPH) Prostatın iyi huylu büyümesidir. Sık idrara çıkma, gece idrara kalkma, idrar akımında zayıflama.
Prostatit Prostatın iltihaplanmasıdır (akut veya kronik olabilir). Ağrı, yanma, ateş, idrar yaparken zorlanma.
Prostat Kanseri Prostat dokusundaki hücrelerin kontrolsüz çoğalmasıdır. Erken dönemde belirti vermez, ileri evrede idrar sorunları ve kemik ağrısı görülebilir.